Het maken van een schommelstoel met de DOMINO-freesmachine van Festool

Een man, een schommelstoel

Standaardmeubels kopen? Absoluut niet. Waarom je eigen meubels maken een geluksgevoel geeft

Al jarenlang droomt Michael Möllmann van een ‘rocking chair’ zoals ooit de Amerikaanse president John F. Kennedy er een had. Samen met meubelmaker Karsten Schillings zou de droom van de schommelstoel werkelijkheid worden. Als een team pakken professional en leek het project gezamenlijk aan. Onmisbare helpers bij dit veeleisende project: de freesmachines DOMINO DF 500 en DF 700 van Festool.
“Als ik er m’n intrek doe, gaat hij mee”, antwoordde John F. Kennedy op de vraag of hij zijn schommelstoel ook mee naar het Witte Huis zou nemen als hij de presidentsverkiezingen zou winnen. De rest is geschiedenis. Naar verluidt heeft Kennedy een tiental van deze stoelen gehad. En inderdaad getuigen vele foto’s van de liefde van de Amerikaanse president voor zijn schommelstoel, die hij niet alleen naar het Witte Huis meenam maar ook in de Air Force One. In 2013 werd een van Kennedy’s schommelstoelen voor 87.000 dollar geveild. Zijn lievelingsstoel geniet dus tot op de dag van vandaag grote populariteit. Ook bij Michael Möllmann. Hij wilde altijd al op een Kennedy-stoel zitten. Maar zo’n stoel zelf maken is te ingewikkeld, en er een kopen was niet aan de orde. Daarom bleef de schommelstoel van de president lange tijd een droom. Totdat zijn vrouw op een dag een cadeaubon voor een workshop bij een professionele meubelmaker kocht.

“Een stoel maken op zich is al een uitdaging, laat staan een schommelstoel.”

Karsten Schillings, meubelmaker

‘Hoofdwerker’ ontmoet handwerker

“Aanvankelijk wist ik nog niet zo goed hoe ik zo’n verhoudingsgewijs gecompliceerd meubelstuk moest construeren en het samen met een ongetrainde leek moest maken”, herinnert meubelmaker Karsten Schillings zich het begin van het project. “Een stoel maken op zich is al een uitdaging, laat staan een schommelstoel.” Toch blijft de ervaren meester-meubelmaker rustig. Hij heeft tenslotte ervaring in de omgang met workshopbezoekers, die hij liefdevol ‘hoofdwerkers’ noemt. In zijn meubelmakerij in Münster biedt hij leken regelmatig een kijkje in het professionele en verfijnde handwerk van de meubelmaker.
Het maken van een schommelstoel met de DOMINO-freesmachine van Festool

Perfecte geometrie en ergonomie

Karsten Schillings begint direct met de voorbereiding van ‘Operatie schommelstoel’. Het begint met het ontwerp op basis van schetsen en een CAD-tekening. Daarna wordt er een model van panlatten en multiplexplaten gemaakt om de optimale geometrie voor de schommelstoel te bepalen. De schommelstoelen van Kennedy onderscheiden zich immers door een uitstekende ergonomie, brede armleuningen en een geweldige ventilatie. Er volgen meerdere proefmodellen om tot de juiste verhoudingen te komen. Dan kan met de echte stoel begonnen worden. Het belangrijkst hierbij is de keuze van het juiste hout: “Ik heb als materiaal voor essenhout gekozen. Dat is hard maar tegelijkertijd flexibel. Daarom werd het vroeger ook bij de veren en spaken van koetsen gebruikt”, zegt Schillings en hij vervolgt met een tevreden glimlach: “We hadden het geluk dat we bij een houthandelaar een 65 millimeter dikke essenhouten plank met staande jaarringen op de kop konden tikken. De plank was compleet verkernd, wat ook wel een olijfkern wordt genoemd. Hierdoor hadden we een mooie rossige kleur en nerf.”
Het maken van een schommelstoel met de DOMINO-freesmachine van Festool

Een schommelstoel voor het leven

“Ik heb gekozen voor een zeer rechtlijnige oplossing en de DOMINO-freesmachines een centrale rol toebedeeld”, aldus Schillings en hij legt uit waarom: “De beide freesmachines zijn ideaal om uiterst nauwkeurig talrijke verbindingsgaten voor de DOMINO-stenen uit te frezen. Dat is bijzonder belangrijk omdat de verbindingen ook zonder schroeven zeer stevig moeten zijn. Met de DF 500 zijn nagenoeg alle verbindingen met de DOMINO-stenen in de bijbehorende dikte tot stand gebracht. Voor de zwaarbelaste verbinding van stoel naar loopvlak is gebruikgemaakt van de DF 700 met de grotere DOMINO-stenen van 14 millimeter.” Naast de DOMINO-freesmachines zijn ook de kantenfrees OFK 500 Q-Plus R3 voor het afronden van de loopvlakelementen en de armleuningen en de compacte accuschroevendraaier TXS gebruikt. “Een ideale gereedschapsset voor dit project”, aldus Schillings. “Met deze set hebben we het optimale resultaat gehaald. Het gaat er immers niet alleen om de stoel af te bouwen maar hij moet idealiter ook nog een lange levensduur hebben.”
Het maken van een schommelstoel met de DOMINO-freesmachine van Festool

Zit als gegoten

Nadat alle gaten uitgefreesd zijn, verbinden Schillings en Möllmann alle elementen van de schommelstoel – stutten, loopvlakken en armleuningen – met de juiste DOMINO-stenen. Daarna wordt alles netjes verlijmd. Nu is het wachten tot de lijm droog is. Ten slotte wordt het oppervlak met de excenterschuurmachine ETS 125 nog een keer mooi gladgeschuurd en geolied om de prachtige nerf van het essenhout te accentueren. Na 50 uur is het zover: de schommelstoel à la Kennedy is klaar. En al na het eerste proefzitten is duidelijk dat de stoel in de waarste zin van het woord als gegoten zit. JFK zou maar wat graag ook eens in de ‘rocking chair’ van Möllmann gezeten hebben.